Gerrit van der Veenstraat 36-38
Klik op een foto voor een grote afbeelding en meer info.

Naam: Lutherkapel
Adres: Gerrit van der Veenstraat 36-38
Architect: Gerrit Jan Rutgers
Bouwtijd: 1930
Opdracht: Hersteld Lutherse Gemeente

‘Een plein zonder openbaar gebouw is geen plein’. Berlage ging van dit standpunt uit en zo werden destijds pleinen waaraan kerken gepland werden als uitgangspunt gekozen. Op deze wijze werden gebouwen als de Lutherkapel markeringspunten in nieuwe stadswijken. Om financiële redenen voelde de kerkeraad weinig voor de bouw van een nieuwe kapel of kerk. Vooraanstaande zakenlieden onder leiding van ds.P.Neideck riepen een stichting in het leven voor de bouw. Er werd gekozen om een kapel met een aansluitend complex woonhuizen te bouwen. De bouwkosten voor de kapel kwamen uit op fl. 100.000,-. Ds.Neideck legt op 7 december 1929 de eerste steen en wijdt de kapel in op 14 september 1930. Hij blijft tot zijn overlijden in 1942 voorgaan. In 1930 zijn ook diverse door Rutgers ontworpen omliggende blokken aan de Euterpestraat en Bachstraat gebouwd. In de Bachstraat sluit de gevel van de kapel direct aan op de Eerste Openbare Montessorischool (Publieke Werken, 1927).
Na de oorlog is het huizenbezit afgestoten. Door een reorganisatie bij de Lutherse Gemeente is de Lutherkapel in 1983 buiten bedrijf gesteld voor erediensten. De kinderdiensten en andere Lutherse activiteiten bleven bestaan, ook nadat op 1 augustus 1987 de Lutherkapel werd verkocht aan de Hersteld Apostolische Zendingsgemeente. Deze gemeente houdt hier nu elke zondag een dienst.
Exterieur
De kapel heeft een hoog oplopend rood pannendak dat zo laag doorloopt dat de ingangen links en rechts van de gevel aan de Gerrit van der Veenstraat erdoor overdekt worden. Beide ingangen hebben een houten afdak dat leunt op pijlers van afwisselend baksteen en natuursteen. Dwars op het grote dak is aan de zijde van de Bachstraat nog een kleiner zadeldak geplaatst. In de Bachstraat heeft het gebouw een toren welke wordt afgesloten met een achthoekig, schuin toelopend bronzen dak. De toren was voorzien van een luidklok die in 1928 was vervaardigd door John Taylor & Co in Loughborough, Engeland voor fl. 597,50. De klok is in 1929 in de toren geplaatst en in 2011 verwijderd. Ze staat nu in de kerk.
Opvallend aan de kapel zijn de houten lantaarns, deels met glas in lood, en de met baksteen vorm gegeven vensters op de verdiepingen. Aan de zijde van de Gerrit van der Veenstraat volgt het venster de driehoekige vorm van de gevel, aan de Bachstraat is het gemetseld in een vorm van een ruit. In de ondergevels zijn boogvormige vensters met gekleurd glas opgenomen.

Orgel
Het orgel is omstreeks 1930 gebouwd door de firma Valckx & Van Kouteren & Co. te Rotterdam. Organist van de Lutherkapel was van 1931 tot 1938 Piet van Egmond. Van Egmond solliciteerde in 1931 naar de organistenpost in de Lutherkapel omdat hij daar, naar eigen zeggen, ook een koor tot zijn beschikking had. Met zijn koor 'Cantate Dominum' en het koor van de Lutherkapel kon hij Bachs Matthäus-Passion uitvoeren, waarvoor twee koren vereist zijn. De Lutherkapel stond ook bekend om de 'kinderkerk' en had een eigen kinderkoor.
Het was in deze kerk dat Piet van Egmond op 8 april 1936 voor de eerste maal de Matthäus-Passion uitvoerde met het koor en kinderkoor van de Lutherkapel en het Christelijk Gemengd Zangkoor Cantate Dominum, en "met medewerking van eenige jongens van de Vereniging 'Zanglust'" van Willem Hespe. Solisten en orkest formeerde hij met behulp van vrienden en studiegenoten van het conservatorium; zijn verloofde Ina Funke nam alle sopraanaria's voor haar rekening, zijn zuster Jo speelde altviool en zelf dirigeerde hij het gehele ensemble vanaf de orgelbank. De toegangsprijs was 30 cent!
Vanwege de gordijntjes werd de orgelgalerij door sommigen ook wel 'de kraamkamer van Van Egmond' genoemd.

Meer lezen:
Berlage, Hendrik Petrus (Hein)
Rutgers, Gerrit Jan

Voor het laatst bewerkt:17-dec-2018