Naamherkomst: De Buiksloterdijk is onderdeel van de Waterlandse Zeedijk en vormt het deel ter hoogte van Buiksloot.

Adres: Buiksloterdijk 254
Architect: -; -; -; Architectenbureau BNLA
Bouwjaar: voor 1800; ca.1890; 2002; 2014
Opdracht: -; -; Stadsherstel; eigenaar in 2014

Ter hoogte van het huidige 254, vroeger A13 (zie het artikel over huisnummers), was een verbinding tussen de Meersloot van de Buikslotermeer en het IJ voorzien van een keersluis. Hier eindigde de Buikslotertrekvaart vanaf het Tolhuis. Over de Buiksloterdijk kon men overstappen op trekschuiten in de ringvaart. De aanleg van het Noord-Hollandskanaal bracht hier verandering in. De Buiksloterdijk werd enige huizen verder doorgraven en van een bredere keersluis voorzien. De oude verbinding naast 254 werd voor 1824 gedempt. Op kaarten van voor 1824 wordt het huis A13 al aangegeven.

Van het huis voor 1824 weten we niet meer dan dat het van oudsher naast de sluis stond. Van die sluis is nu alleen nog een hellend pad (op de voormalige sluisgang) te zien. Op fotokaarten van ongeveer 1900 komt een eerder gebouwd huis voor en is ook te zien dat er een café billiard gevestigd was. Eigenaar van het café was Jan Veltman (1874-?). Huis A14 (nu 252) was van groenteman Chris Veltman (1876-?). Van Chris is een marktkaart in het archief waarbij hij staat ingeschreven als straatventer van september 1934 tot in elk geval 1944. Jan en Chris zijn broers. Hun ouders zijn Hendrik Veltman (1848-?) die in 1871 trouwde met Marijtje Slagter (1849-?).

In een verslag van de Milieudienst van 1998 is te lezen dat er tot 1963 een open kolenopslag achter in de tuin was gelegen. Verder onderzoek heeft aangetoond dat de toplaag puin en kooldeeltjes bevat, terwijl in de onderliggende laag ook slakken zijn waargenomen. In de eerste halve meter grond is een aanzienlijke verontreiniging met lood en zink boven de interventiewaarde. In de volgende halve meter is alleen het loodgehalte nog boven de interventiewaarde. In het grondwater zijn slechts licht verhoogde gehalten vastgesteld. Ondanks verontreinigingen boven de interventiewaarden worden er geen eisen gesteld aan het saneren van de grond. De huidige situatie is onbekend. Evenmin is bekend wat de verontreinigingen heeft veroorzaakt.
Het pand Buiksloterdijk 254 is in 1995 aangekocht door Stadsherstel. Vanwege verzakkingen hebben zij in 2002 een renovatie uitgevoerd, maar de fundering is daarbij niet afdoende hersteld. Deze renovatie heeft de verzakkingen niet kunnen stoppen waardoor overal weer scheuren ontstonden. Stadsherstel voorzag een bodemloze put en heeft het pand in 2014 afgestoten voor een prijs van € 469.500,-.
De nieuwe eigenaar nodigde BNLA architecten uit voor een langdurige oplossing te zorgen. Onderzoek aan het huis leidde al snel tot het besluit om over te gaan tot sloop en nieuwbouw.

Bij de voorbereidingen tot de bouw kwam aan de linkerzijde van het pand (van de straat gezien) een zware stenen muur tevoorschijn. De ingeschakelde afdeling Monument en Archeologie van de gemeente heeft de muur gedocumenteerd. Het is een resterend deel van de oude kademuur van de keersluis. Op basis van deze fundering is het begrijpelijk dat het pand alle jaren naar rechts verzakt is, duidelijk te zien op de originele foto. Links stond het pand op een kademuur en rechts stond het op niets.
BNLA architecten maakte een nieuw ontwerp voor een dijkwoning waarbij de originele buitenkant als uitgangspunt werd genomen, maar wel met een aangepaste compositie.

De binnenzijde werd een ander verhaal. In het oorspronkelijke ontwerp van de dijkwoning was er een kelder aan de tuinzijde, met een zeer beperkte vrije hoogte. Verder was de woning in vele hokjes onderverdeeld, waardoor er weinig ruimtelijke kwaliteit aanwezig was. Opmerkelijk was ook dat de oorspronkelijke woning geen goede verbinding naar de achterliggende tuin had. Deze was uitsluitend via een steile trap buitenlangs of naar de kelder en door een kleine deur te bereiken. Om al deze minpunten op te lossen werd voor de binnenzijde een totaal nieuwe indeling ontworpen.