Geldersekade 10
Klik op een foto voor een grote afbeelding en meer info.

Adres: Geldersekade 10
Architect: -, -, N.Boschma
Bouwtijd: -, <1800, 1992
Opdracht: -, -, Stadsherstel

Albertus Vinke (1838-1911) heeft op 11 mei 1860 het rederij en cargadoorsbedrijf Vinke & Co opgericht dat eerst op Geldersekade 6 is gevestigd. Na enkele jaren volgt een verhuizing van het kantoor naar nummer 10. Het achterliggende pakhuis aan de Oudezijds Kolk 1 wordt erbij getrokken en wordt pakhuis Heemse naar zijn geboorteplaats. Albertus Vinke is behalve cargadoor ook reder, hij heeft verschillende zeilschepen in eigendom die bijna uitsluitend op de Oostzeehavens varen. In 1897 richt Albertus Vinke de Stoomvaart-Maatschappij Oostzee op, de schepen varen naar de Verenigde Staten, Nederlands-Indië en Suriname.
In 1906 opent Vinke & Co een kantoor in Rotterdam en in 1926 één in Antwerpen. De vestiging in Rotterdam wordt verreweg de grootste. Albertus Vinke ontplooit aanverwante aktiviteiten: scheepsmanagement, agenturen voor buitenlandse firma's, verzekeringen en het bekleden van consulaten zoals die van Chili, Urugay en Noorwegen.
Albertus Vinke overlijdt in 1911 en wordt opgevolgd door zijn oudste zoon Gerrit Warnderink Vinke. Deze richt in 1905 de NV Stoomboot-Maatschappij Hillegersberg op en in 1910 de NV Houtvaart. Het bedrijf groeit in de jaren dertig van de twintigste eeuw uit tot een van de belangrijkste tramprederijen (wilde vaart) in Nederland. Dat wil zeggen dat Vinke in tegenstelling tot de lijnvaart geen vaste routes heeft, maar haar schepen daar heen stuurt, waar lading wordt aangeboden.
Gerrit Warnderink Vinke is sinds 1942 commissaris bij de Amsterdamsche Droogdok Maatschappij en bevriend met directeur A.M.Versluys. Via dit persoonlijk contact raakt Vinke al in een vroeg stadium betrokken bij de in 1946 opgerichtte Nederlandse Maatschappij voor de Walvisvaart NV, kortweg de NMW. Voor de oorlog had de ADM in opdracht van buitenlandse walvisvaartbedrijven al diverse tankers omgebouwd tot walvisfabrieksschip. Voor Vinke & Co geldt: Als we mee willen doen moet wel binnen een half jaar een vloot van plusminus tien snelle vangstschepen met een harpoenkanon en een groot fabrieksschip waarin de vangst verwerkt kan worden in Kaapstad klaar liggen.

Voor het kantoor van Vinke & Co op de Geldersekade werd een woonboot afgemeerd. Daar zou de logistieke organisatie van dit fantastische avontuur plaatsvinden. Vinke & Co voerde de directie over en het management van de NMW en verder was het de taak van Vinke om een vloot bestaande uit een fabrieksschip en ongeveer acht jachtschepen op te bouwen. Eén en ander werd door de overheid zwaar gesteund. Eind 1945 kocht Vinke in Götenborg de Zweedse tanker Pangothia die geschikt was om omgebouwd te worden tot fabrieksschip. Op 2 maart 1946 meerde het schip onder commando van kapitein Klaas Visser van Vinke & Co af bij de ADM. De omgebouwde tanker, de Willem Barendsz genoemd, kon begin oktober uitvaren naar Kaapstad, de thuisbasis voor de jagersvloot. Daar vestigde Vinke ook een eigen kantoor. Onder het varend personeel werkten veel mensen die afkomstig waren van Vinke & Co. Ook firmant en directeur Gerrit Warnderink Vinke voer als stuurman mee op de Willem Barendsz.
De eerste boot vertrok op 27 oktober 1946 naar Antarctica onder de vlag van Vinke & Co. Op 3 april 1947 kwam de eerste traan van de Willem Barendsz. binnen. Tot 1967 werden regelmatig expedities uitgevoerd. Daarna kwam er door de internationale vangstbeperkingen een eind aan de walvisvangst.
In 1955 volgt een verhuizing naar de De Ruijterkade 107 omdat het pand te klein wordt voor de onderneming en in 1958 opent Vinke nog een reisbureau op het Rokin.
In 1989 wordt Stadsherstel eigenaar van het pand inclusief het pakhuis Heemse aan de Oudezijds Kolk. Zij laten een uitgebreide restauratie uitvoeren. Hoogtepunten van de restauratie zijn het herplaatsen van de oorspronkelijke stoep en het terugbrengen van de attiek boven de kroonlijst. De huurder wordt Stichting Gastenverblijven van de Universiteit van Amsterdam ten behoeve van de huisvesting van gasthoogleraren.

Meer lezen:
cargadoor

Vinke, Albertus: Geldersekade 6; Geldersekade 8
Vinke & Co: De Ruijterkade 107; Geldersekade 6

Voor het laatst bewerkt:05-nov-2018