Herengracht 613
Klik op een foto voor een grote afbeelding en meer info.

Adres: Herengracht 613
Architect: -, -, Arend Jan Westerman en Hijman Louis de Jong
Bouwtijd: 1670, ca.1741, 1923
Opdracht: David ter Haar, Gerrit Hooft, NV Leonora Maatschappij tot exploitatie en administratie van onroerende goederen

Herengracht 607-613 wordt in 1670 gebouwd in opdracht van David ter Haar, 609-611 is een dubbel huis, 607 en 613 zijn elkaars pendanten. Het pand heeft een halsgevel met festoenen en een guirlande rond het vlieringkozijn. Op een aanwezig cartouche het jaartal 1670.
Al in 1671 zijn de panden verkocht aan Hendrik Staats.
In 1742 zijn de huizen van mr.Gerrit Hooft Gerritz (-1768). Hij is burgemeester in 1752, 1755, 1758, 1761, 1763-1764 en 1767-1768. Hij is ook de eigenaar die het huis het uiterlijk geeft dat we kennen uit het Grachtenboek van Caspar Philips van 1768.
Een volgende eigenaar is Cornelis Munter, raad en commissaris en juffrouw Munter.
Omstreeks 1880 wordt het huis bewoond door Sijbrand Allegondus de Flines (1835-1917), boekdrukker en uitgever. Hij is getrouwd met Helena Agatha Elisabeth Koper (1835-1920).
In 1854 werd Sijbrand Allegondus de Flines (1835-1917), dan negentien jaar oud, na het overlijden van zijn grootvader Sijbrand Jonathan, als één van de deelgenoten in de kantoorboekhandel en uitgeverij Blikman & Sartorius opgenomen. Ruim zestig jaar is hij nauw aan het bedrijf, meest als directeur, verbonden geweest. Onder hem werden enkele belangrijke nieuwe afdelingen opgericht, waardoor hij in feite de grondlegger is van het bedrijf zoals het in de twintigste eeuw bestond. Zijn daadkrachtige bedrijfsvoering bracht Sijbrand ook persoonlijk geldelijk gewin; in 1888 en 1889 werd hij vermeld onder de hoogstaangeslagenen van Noord-Holland. Naast zijn werk bekleedde hij een bescheiden aantal bestuurlijke functies.
Sijbrand Jonathan de Flines was gehuwd met Sara Henriette Blikman (1810-1843), een dochter van Hendrik Blikman, eigenaar van een kantoorboekhandel en uitgeverij op de Dam (Vijgendam 4), die in 1840 een compagnonschap aanging met Johannes Christophel Sartorius. Hun vennootschap als kantoorboekverkopers, onder de naam Blikman & Sartorius, bleek succesvol en de onderneming bestaat, zij het in andere vorm, tot op de dag van vandaag.

ca.1920 vindt verkoop plaats aan David Hermanus Benjamins of één van de door hem geleide bedrijven, waarschijnlijk de Nederlandsche Handelsbank.
In 1923 werd het evenwicht van deze groep huizen verstoord door de bouw van een grachtenpand in een Amsterdamse School stijl op nummer 613 met een rechte kroonlijst en een platte stoep naar ontwerp van Arend Jan Westerman en Hijman Louis de Jong. Van de oorspronkelijke 17de-eeuwse gevel, gesloopt in 1922, bevindt zich het jaarlint sinds 1922 op Herengracht 607.
Opvallend zijn de spaarzame geometrische versieringen zowel op de begane grond als op de vierde verdieping, het smeedijzer dat is gebruikt op de voordeur en in het hekwerk dat het pand van de straat scheidt en de roedeverdeling van de ramen.
Tot de eerste gebruikers behoorde de firma Velleman en Tas, importeurs van zuidvruchten en koloniale waren. Het is een nog altijd bestaande firma die (2018) in Rotterdam is gevestigd en na 2000 enkele malen is overgneomen en opgesplitst en nu werkzaam is als Total Produce B.V..
Tevens was de Nederlandsche Handelsbank hier gevestigd. Bankdirecteur David Hermanus Benjamins was ook actief als directeur-makelaar en projectontwikkelaar bij de NV Leonora Maatschappij tot exploitatie en administratie van onroerende goederen, de opdrachtgever voor de nieuwbouw, en als directeur bij de Nederlandsche Textiel Handelsmaatschappij.
De Nederlandsche Handelsbank (NHB) werd op 31 mei 1917 opgericht in Amsterdam. Dr.David Hermanus Benjamins, Schubertstraat 84, was directeur van de bank van 1917 tot 1941. De bank richtte zich niet alleen op Nederland maar was ook internationaal actief. Dit is ook terug te zien in de commissarissen van de bank, de in Amman wonende Hassan Khaled Abou El Houda en de in London wonende Gerald Grant Chamberlain. In 1941 werd de bank op grond van een verordening van de toenmalige Rijkscommissaris voor het toen bezette Nederlandse gebied bestempeld als vijandelijk vermogen en werd er een Duitse beheerder aangesteld. Het bestuur wordt vanaf 11 juni 1941 gevormd door Walter Malletke, Otto Wörner en Fritz Groesel. Zij hebben allen de Duitse nationaliteit. Op 31 januari 1945 wordt de bank geliquideerd op last van de Generalkommissar für Finanz und Wirtschaft.
Het pand gaat vanaf 1945 over in handen van uitgeverij Van Oorschot; G.A.van Oorschot woonde er boven. Gerard van Oorschot had het vak geleerd bij enkele grote vooroorlogse uitgevers waaronder Emanuel Querido in Amsterdam. Tevens beheerde hij tussen 1940 en 1943 uitgeverij Querido. Bekende schrijvers bij Van Oorschot zijn onder meer Gerard Reve, Willem Frederik Hermans, Judith Herzberg en J.J.Voskuil. Een van zijn bekendste uitgaven is Tsjechows verzamelde werken in 1953.

Meer lezen:
burgemeester
Jong, de, Hijman Louis
Westerman, Arend Jan

Voor het laatst bewerkt:25-nov-2018