Oudeschans 6
Klik op een foto voor een grote afbeelding en meer info.

Bouwjaar: 1717
Opdracht: Jan Agges Scholten

Jan Agges Scholten (1690-1772), Heer van Aschat, was de zoon van Christiaan Scholten en Anna Agges. Al in 1715 werd hij Oppercommissaris der Walen en in 1716 ook kerkmeester bij de Oosterkerk. Van 1745-1772 is hij Raad en in 1748 benoemde stadhouder Prins Willem IV Jan Scholten in het stadsbestuur van Amsterdam. In 1750 volgt een benoeming tot schepen en in 1751 tot bewindhebber bij de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC).
Hij trouwde in 1711 met Pieternella Hoogenberg (1694-1765). Zij is de dochter van Abraham Hoogenberg en Sophia Cuyper Barendsdr., juwelier, in 1691 in de Voetboogstraat, in 1711 op de Jodenbreestraat. Abraham is de zoon van Isaac Hoogenberg en Anneke Zekers, juwelier en diamantslijper in 't Gebed zonder End.
Jan en Pieternella waren eigenaar van de hofstede Buytenrust in 't Gein bij Abcoude en de Heerlijkheid Aschat (tot 1864 in de familie) en De Heiligenberg (1718-1740) bij Leusden. Zij hebben in ieder geval twee kinderen: Christiaan Scholten van Aschat (1722-1799), Sophia Petronella Scholten (1729-1782).
Christiaan Scholten (1722-1799), Heer van Aschat en Oud-Haarlem, trouwt in 1750 met Johanna Catharina van Wesele (1733-1783), vrijvrouwe van Oud-Haarlem. Zijn peetvader was Prins Willem IV. Jan en Christiaan waren fervente Oranje-aanhangers. Voor de oude regentenfamilies was Scholten niet meer dan een baantjesjager na het Doelistenoproer van 1748.

Het pand Oudeschans 6 werd in 1717 door tabakshandelaar Jan Agges Scholten, Heer van Aschat, gekocht. Hij liet dit pand verbouwen en de medaillons met hun gezichten in de gevel aanbrengen. Jan is afgebeeld als een gelauwerde Romeinse keizer. Petronella draagt een oud-Grieks gewaad. Opvallend is dat hun gezichten van elkaar zijn afgewend. De beelden worden toegeschreven aan beeldhouwer Anthonie Turck (1667-1725).

Jan Scholten heeft op hetzelfde moment meerdere huizen in bezit, het wordt echter nergens duidelijk wanneer hij waar woont. Het gegeven dat hij een pand aan de Buitenkant huurt in 1711, het jaar van zijn trouwen, doet veronderstellen dat dit hun eerste woonhuis is. Lastiger zijn de huizen aan de Herengracht en de Oudeschans die beiden in 1717 zijn eigendom worden of zijn. In aanmerking genomen dat het pand aan de Oudeschans door hem wordt verbouwd en voorzien van medaillons met beeltenissen van hemzelf en zijn vrouw lijkt hij naar hier te verhuizen. Over het gebruik van het huis aan de Herengracht 485 is niets terug te vinden, het enige dat we hier weten is dat het buurhuis op Herengracht 487 bewoond werd door zijn grootvader Borchard Schulte (1619-1678). Door vererving kwam het in handen van Jan’s vader Christiaan Scholten (1644-1709). Aannemende dat ook Herengracht 485 van Borchard Schulte en daarna van Christiaan Scholten is geweest, zou dit huis in 1709 kunnen vererven naar Jan Agges Scholten.
Vanaf 1730 is het duidelijk dat Jan en Pieternella hebben gekozen voor de Prins Hendrikkade in hun nieuwe huis ‘Scholtenborgh’.

Meer lezen:
Bewindhebber VOC
Oppercommissaris der Walen
Schepen
Scholten, Jan Agges: Herengracht 485; Prins Hendrikkade 142
Turck, Anthonie

Voor het laatst bewerkt:

Bronnen:
wikipedia.org
Ignatius en Jan van Logteren, P.M.Fischer, isbn 9064698015